Deel 1/3: De differentiaaldiagnose van spruw bij borstvoeding

Welkom op onze driedelige blog over de behandeling van spruw bij borstvoeding. In deze reeks gaan we in op verschillende aspecten: de differentiaaldiagnose van spruw, de evidence-based behandeling van spruw en eventuele alternatieve therapieën. Hierbij het eerste luik!

Wat is spruw?

Spruw is een veelvoorkomende schimmelinfectie, veroorzaakt door Candida albicans, die zowel bij de moeder als bij de zuigeling kan optreden. Candida albicans is een commensaal en dus sowieso aanwezig op de huid en in de omgeving. Deze schimmel ontwikkelt zich vooral goed in vochtige en warme lichaamszones, zoals in de mond of op de tepel. In sommige omstandigheden zorgt dit voor een infectie. Bij pijnlijke of beschadigde tepels zijn moeders hier meer vatbaar voor, maar ook het veelvuldige gebruik van antibiotica stimuleert de groei.

Spruw? Of toch iets anders?

Bij een spruwinfectie heeft de moeder pijn aan de tepel tijdens en na de voeding, waarbij de pijn niet gerelateerd is aan de positionering van de zuigeling. Wanneer de schimmelinfectie zeer ernstig is, kan ze naast de huid van de tepels en borst ook het dieper gelegen borstweefsel bereiken. Een schimmelinfectie van het borstweefsel gaat gepaard met een brandend en/of stekend gevoel diep in de borst, dat verschillend is van het brandende gevoel op de huid van de borst bij een eenvoudige schimmelinfectie. Dit gevoel houdt vaak een aantal minuten aan nadat de zuigeling gestopt is met drinken. Mogelijk is de tepel hierbij paars of roze gekleurd. Vaak gaan deze klachten gepaard met een voorgeschiedenis van infecties (bijvoorbeeld een infectie in de mond van de zuigeling of een vaginale infectie bij de moeder) of de inname van antibiotica. Hoe ernstiger de infectie is, hoe langer het zal duren voor een behandeling effect resulteert.

Pijn aan de tepel of in de borst kan echter ook nog op andere zaken wijzen, al is de pijnsensatie vaak verschillend. We goten de verschillen in pijnsensaties in een figuur om deze beter van elkaar te kunnen onderscheiden.

Bij de zuigeling kan er zich dan weer tegelijkertijd een schimmelinfectie in de mond ontwikkelen, gekenmerkt door witte vlekken aan de binnenkant van de wangen, op de lippen en de tong. Het zuigen aan de borst kan voor de zuigeling een pijnlijke ervaring zijn waardoor hij mogelijks slechter drinkt. Het is ook goed mogelijk dat hij nergens last van heeft wanneer de moeder spruw heeft. Toch sluit de afwezigheid van symptomen bij de zuigeling een infectie niet uit: hij kan asymptomatisch zijn, of de symptomen (bijvoorbeeld borst weigeren, onrustig zijn) kunnen ongemerkt voorbijgaan of aan iets anders worden toegeschreven

Meer weten over borstvoeding en de evidence-based behandeling van lactatieproblemen? Volg dan onze opleiding 'Borstvoeding' of de Workshop ‘Hulpmiddelen bij borstvoeding’. Ook kan je het handboek ‘Borstvoeding’ bestellen waarin voor elk lactatieprobleem een mooie factsheet weergegeven staat.